Yaho de VilleYaho de Ville AfrykaWyprawy AparatZdjęcia ListNewsy KsiążkaKsiążki CDMuzyka PlecakPlecak komarMalaria ForumForum iLinki SamolotTorebki AutorKontakt
Flaga Zimbabwe

Zimbabwe

Opis wcześniejszej podróży po Zimbabwe w relacji Dookoła Jeziora Malawi 2008.

Więcej o Zimbabwe:
Foto
News
Książka
CD
Samolot

Informacje praktyczne


Geografia
Pogoda
Wizy i ambasady
Dojazd i samoloty
Zdrowie
Przewodniki, GPS i mapy
Pieniądze
Zagrożenia
Język
Internet i telefon
Komunikacja
Hotele i kempingi
Jedzenie i zakupy


Indeks alfabetyczny: Bulawayo Masvingo Victoria Falls Wielkie Zimbabwe

Wprowadzenie

Zimbabwe, niegdyś kraj porównywany poziomem rozwoju gospodarczego do RPA, dzisiaj łatwiej jest przyrównać do Zambii lub Mozambiku. Od kiedy Robert Mugabe pod koniec lat 90-tych zawierzył gospodarkę kraju swojemu geniuszowi Zimbabwe stacza się po równi pochyłej. Zmiana władzy w roku 2017 i śmierć wodza dwa lata później jedynie wyhamowały ten proces.

Poza pewnym zbliżeniem kulturowym do swojego południowego sąsiada, Zimbabwe to kraj wyjątkowy. Aparat państwowy i gospodarka kuleją na wszystkie kończyny. Ciągle występują chroniczne problemy z hiperinflacją, kraj nadal nie ma stabilnej waluty (czasami nie ma jej wcale) a poza biedą brakuje prawie wszystkiego. Mimo to, z turystycznego punktu widzenia Zimbabwe jest skarbnicą wrażeń, z Wodospadami Wiktorii w roli głównej. Przy odpowiednim nastawieniu i zapasem gotówki w kieszeni podróż tutaj może w łatwy sposób spełnić marzenie o przygodzie.

Zimbabwe i Afryka

Informacje pochodzą z lutego 2017 roku.

Zimbabwe w skrócie

Geografia

Zimbabwe położone jest na wyżynach pomiędzy rzekami Zambezi (na północy) i Limpopo (na południu). W krajobrazie tego kraju dominują równiny i łagodnie pofalowane wzgórza, wypiętrzające się nieco na wschodzie, przy granicy z Mozambikiem.

Zimbabwe i Polska

Zimbabwe nie ma dostępu do morza, graniczy z Zambią, Mozambikiem, Republiką Południowej Afryki i Botswaną. Ciekawostką jest zachodni kraniec kraju - na rzece Zambezi w Kazungula zbiegają się granice Zimbabwe, Zambii, Botswany i Namibii. Zimbabwe i Namibia nie mają jednak wspólnej granicy, oddziela je 150 metrowy odcinek granicy pomiędzy Zambią i Botswaną. Nie ma bezpośredniej drogi z Zimbabwe do Namibii, w tym miejscu można tylko przepłynąć promem pomiędzy Botswaną i Zambią. W 2020 planowane jest otwarcie mostu, który zastąpi połączenie promowe.

Zimbabwe leży w strefie czasowej przesuniętej o godzinę do przodu w stosunku do Polski - południe w Harare to dopiero 11:00 w Polsce. Od początku kwietnia do końca października, gdy w Polsce obowiązuje czas letni, nie ma różnicy czasu - w Polsce i Zimbabwe jest ten sam.

Wszystkie sąsiadujące kraje stosują ten sam czas, więc podczas przekraczania granic nie trzeba przestawiać zegarków. Szczegółowe informacje o strefach czasowych w Afryce zawarłem na mapie stref czasowych Afryki.

Najdłuższe dni w Zimbabwe są w grudniu, gdy widno jest od piątej rano do dziewiętnastej. Najkrócej dzień trwa w czerwcu, gdy dzień zaczyna się o szóstej a kończy o osiemnastej.

Zimbabwe, Harare - pogoda (wykres)

Pogoda

Pogodę Zimbabwe kształtuje wysokość nad poziomem morza, która oscyluje w okolicach 1200-1600 metrów. Chociaż kraj leży w całości pomiędzy równikiem i zwrotnikiem Koziorożca, elewacja terenu plus duża odległość do oceanu powodują, że klimat jest umiarkowany. Średnie temperatury to około dwadzieścia parę stopni. W czerwcu i lipcu oraz na wyżej położonych terenach temperatura może spaść do kilkunastu stopni.

Pora sucha trwa od maja do września. Deszcze występują w okresie od listopada do marca z nasileniem burz konwekcyjnych na przełomie roku, gdy słońce jest w zenicie.

Wizy i ambasady

Do wjazdu do Zimbabwe potrzebna jest wiza. Polacy mogą kupić ją bezpośrednio na lotnisku lub lądowym przejściu granicznym. Wiza jednokrotna kosztuje 30 dolarów amerykańskich i jest ważna na 30 dni pobytu. Podczas wyrabiania wizy na granicy wystarczy tylko wypełnić formularz, nie ma potrzeby dostarczenia zdjęć. Przekraczając granicę należy również wypełnić formularz celny, w którym trzeba wymienić wwożony sprzęt elektroniczny (aparat fotograficzny, tablet itp.) oraz dewizy. Przy wyjeździe do Zambii w Victoria Falls nikt o ten formularz nie zapytał.

Wizy państw sąsiednich

Listę z adresami ambasad i konsulatów znajdujących się w Zimbabwe można znaleźć na stronie Ministry of Foreign Affairs and International Trade.

Polska ambasada w Zimbabwe

W Zimbabwe nie ma polskiej ambasady, terytorialnie Zimbabwe podlega pod Ambasadę Polski w RPA znajdującą się w Pretorii. Telefon dyżurny: +27 12 430 26 21.

Dojazd i samoloty

Do Zimbabwe można przylecieć samolotem lub wjechać drogą lądową.

Droga lądowa

Samolotem

W Zimbabwe są trzy lotniska obsługujące ruch międzynarodowy. Największe z nich to Harare Robert Mugabe International (kod IATA: HRE). Pozostałe dwa to Victoria Falls (VFA) oraz Bulawayo Joshua Mqabuko Nkomo (BUQ).

Z Polski nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych do Zimbabwe. Bilet z przesiadką w dwie strony z Warszawy do Harare kosztuje około 700 euro.

Z innych afrykańskich państw, do Harare bezpośrednio można przylecieć z (ceny biletów w jedną stronę, w euro): Addis Abeby (390), Dar es Salaam (140), Johannesburga (100), Kapsztadu (260), Kigali (370), Lilongwe (160), Lusaki (140), Nairobi (220) i Windhuk (210).

Do Victoria Falls latają samoloty z Addis Abeby (300), Johannesburga (90), Kapsztadu (240), Nairobi (560) i Windhuk (150). Do Bulawayo można dolecieć tylko z Johannesburga (110).

Ceny biletów lotniczych ulegają ciągłym zmianom. Ponieważ bilet lotniczy stanowi często największy pojedynczy koszt w budżecie wyprawy warto poświęcić czas na znalezienie najkorzystniejszej oferty. Sposób, w jaki szukam tanich biletów lotniczych do Afryki opisałem na stronie Bilety lotnicze.

Zdrowie

Państwowa służba zdrowia Zimbabwe była kiedyś jedną z najsprawniejszych w Afryce, dzisiaj niewiele się różni do afrykańskiej średniej mizerii.

Przyjeżdżając do Zimbabwe z krajów, na których terenie występuje żółta febra (zasięg występowania żółtej febry), również w przypadku tranzytu przez takie kraje dłuższe niż 12 godzin, zobowiązani są posiadać dowód szczepienia przeciwko tej chorobie.

Malaria występuje przez cały rok w dolinie rzeki Zambezi (również w Victoria Falls) na północy kraju oraz od listopada do czerwca na pozostałych obszarach położonych powyżej 1200 m n.p.m. Więcej o malarii na stronie Malaria w Afryce.

Przewodniki, GPS i mapy

Przewodniki

Aktualne informacje o Zimbabwe można znaleźć w trzech przewodnikach (wszystkie w języku angielskim):

Zimbabwe - Google Maps

GPS

Mapy elektroniczne Zimbabwe są dostępne na telefony, tablety oraz urządzenia GPS Garmin i TomTom:

Zapis całej podróży z urządzenia GPS jest dostępny do pobrania w formacie GPX: zimbabwe.zip (304 KB).

Mapy

Przegląd map Zimbabwe w kolejności największej skali (nie zawsze są to mapy najdokładniejsze). Podróżującym samochodem polecam mapę Tracks4Africa, zawierającą czasy przejazdów i informacje o jakości dróg.

Zobacz również mapę Zimbabwe na Google Maps.

Pieniądze

Dolar Zimbabwe zasłynął w latach 2008-2009 z hiperinflacji, sięgającej 250 000 000%. Banknoty z trudną do policzenia ilością zer można dzisiaj kupić jako pamiątki. Po tym okresie w kraju przez pewien czas nie było lokalnej waluty, którą zastąpiły głównie dolary amerykańskie i randy RPA. Od 2019 roku Zimbabwe wprowadziło do obrotu nowego dolara, zwanego również dolarem RTGS (skrót od Real Time Gross Settlement).

Dolar RTGS ma duże zadatki by podzielić inflacyjny los swojego poprzednika i tak jak poprzednik - wszyscy chcą się go pozbyć. Preferowane są dolary amerykańskie. Randy RPA nie wszędzie są mile widziane. Wjeżdżając do Zimbabwe warto mieć przy sobie zapas dolarów w różnych małych nominałach a dolarów RTGS używać tylko do drobnych wydatków wymieniając jednorazowo minimalne kwoty.

Banknot 2 dolary Zimbabwe

Kursy wymiany:

Polskie złotówki są w Zimbabwe bezwartościowe. W celach porównawczych można założyć, że 40 RTGS to 9 złotych.

Z wymianą pieniędzy może być kłopot, gdyż punktów, w których można to zrobić jest mało. Z drugiej strony powszechnie akceptowana jest praktyka przyjmowania płatności w dolarach i wydawania reszty zarówno w twardej walucie, jak i w RTGS.

Bankomaty w Zimbabwe często przyjmują tylko lokalne karty. Jeśli jednak trafimy na taki, który nas obsłuży, trzeba się liczyć z bardzo niekorzystnym kursem wymiany. W bankomatach obowiązują dzienne limity wypłat, dzięki czemu tworzą się długie kolejki.

Zagrożenia

Zimbabwe nie jest stabilne politycznie. Z powodu zapaści gospodarki i ciągłych problemów walutowych ludzie wychodzą na ulice. Protesty dotykają głównie miast i trzeba mieć wyjątkowego pecha, by nań trafić. Poza tym, kraj ten jest zaskakująco bezpieczny.

Skróty najważniejszych wiadomości z Zimbabwe publikuję na stronie Wiadomości z Afryki.

Język

Zimbabwe to kraj z wielką ilością języków urzędowych, jest ich aż szesnaście. Szczęśliwie, wśród nich jest angielski, który ma również status języka uniwersalnego. Angielski jest podstawowym językiem nauczania w szkołach oraz komunikacji w urzędach.

Najliczniej reprezentowanym językiem rodzimym jest shona - język z grupy bantu, którym posługuje się 70% populacji. Ndebele (również z grupy bantu) można usłyszeć w południowo-zachodniej części kraju.

Internet i telefon

Internet

W tanich hotelach Zimbabwe Wi-Fi jest niespotykane. Dostęp do Internetu zapewniają głównie kafejki internetowe i dostawcy telefonii komórkowej. Ci ostatni za przywilej nieskrępowanego korzystania z sieci każą sobie sporo płacić. 500 MB kosztuje około 10 dolarów. Darmowe Wi-Fi pojawia się nieśmiało w większych miastach - w lepszych barach i hotelach.

Telefon

Międzynarodowy numer kierunkowy do Zimbabwe to +263. W kraju jest trzech operatorów telefonii komórkowej (w kolejności ilości użytkowników, lista nie zawiera operatorów wirtualnych):

Lokalna karta SIM kosztuje 50 centów, by zeń korzystać potrzebna jest rejestracja.

Poza T-Mobile wszyscy polscy operatorzy telefonii mobilnej oferują połączenia roamingowe z Zimbabwe. Minuta połączenia do Polski kosztuje około 8 złotych, wysłanie SMS-a od 1.50 do 2 złotych. Połączenia przychodzące z Polski kosztują od 5 do 8 złotych, odbieranie SMS-ów jest bezpłatne.

Komunikacja

Podróżowanie po Zimbabwe nie jest już tak trudne, jak jeszcze kilka lat wcześniej, gdy w ślad za gospodarką zatrzymał się transport publiczny. Głównym środkiem transportu po Zimbabwe są autobusy i combi, które uzupełnia kilka połączeń kolejowych, promowych i lotniczych.

W Zimbabwe obowiązuje ruch lewostronny.

Hotele

Tanie hotele w Zimbabwe to wydatek co najmniej 20 dolarów za pokój. Za tą cenę można się spodziewać wszystkiego, poza jakością. Brak czystej pościeli, Wi-Fi, wody a czasem i prądu to standard w tej kategorii.

Gniazdka elektryczne w Zimbabwe są typu brytyjskiego, z dużymi okrągłymi bolcami, o napięciu 220V, 50Hz. Czasami można też spotkać podobne gniazdka ale na bolce o przekroju prostokątnym. Do podłączenia polskiej wtyczki niezbędna jest przejściówka. Nie da się jej wepchnąć na siłę, gdyż rozstaw otworów w gniazdku jest większy od rozstawu bolców wtyczki.

Jedzenie i zakupy

Lion Lager

Sadza jest podstawą tradycyjnej kuchni Zimbabwe, ale nie ta wygrzebywana z kominów ale przyrządzona z kukurydzianej mąki. Jest to ten sam, przypominający zwartą kaszę specjał, który w innych krajach regionu znany jest pod nazwą pap lub ugali. Sadza pełni rolę podobną naszym ziemniakom, towarzyszy jej mięso, ryby i inne potrawki. Wśród sezonowych ciekawostek warto wymienić danie o nazwie madora, czyli smażone gąsienice.

Może inne gałęzie gospodarki usychają, ale nie browarnictwo. Do skosztowania jest sporo marek: Bohlinger's, Carling Black Label, Eagle, Lion i Zambezi. Miejscowi piwosze najczęściej zaspokajają pragnieniem Lionem.


Masvingo

Pierwsze większe miasto w Zimbabwe w drodze z Republiki Południowej Afryki samo w sobie nie jest dużą atrakcją i pewnie mało kto by się tu zatrzymywał, gdyby nie bliskość ruin Wielkiego Zimbabwe.

Masvingo

Wielkie Zimbabwe

Wielkie Zimbabwe

Poza Wodospadami Wiktorii, ruiny Wielkiego Zimbabwe są najbardziej rozpoznawalną atrakcją tego kraju. Jest to również niezwykły obiekt, któremu przypisywano niegdyś nierodzime pochodzenie, angażując w to nawet króla Salomona. Tymczasem okazało się, że jest to zapoczątkowane w XI wieku dzieło lokalnych społeczności Szona.

Wielkie Zimbabwe oddalone jest od Masvingo o 28 km. Jednodniowy bilet wstępu kosztuje 25 dolarów. Przewodnik dodatkowe 5. Ruiny otwarte są dla zwiedzających od poniedziałku do piątku od 8:00 do 17:00, w soboty do 12:00. Kompleks jest rozległy, nie na tyle jednak by nie można było go zwiedzić piechotą w przeciągu kilku godzin. Wizytę warto rozpocząć od muzeum, następnie odwiedzić kompleks na wzgórzu i zakończyć na sztandarowej atrakcji - Great Enclosure.

Bulawayo

Bulawayo

Drugie po Harare miasto Zimbabwe sprawia wrażenie bardziej przyjaznego od stolicy. Bulawayo leży na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych przez co bywa przymusowym przystankiem. Jest tu jednak wystarczająco dużo do zobaczenia, by zostać na dzień, lub uwzględniając okolice, nieco dłużej.

Natural History Museum of Zimbabwe czynne jest codziennie od 9:00 do 17:00. Bilet wstępu kosztuje 10 dolarów. W muzeum obowiązuje zakaz fotografowania. Miłośnicy kolei mogą odwiedzić Railway Museum, czynne codziennie od 8:00 do 16:30 (wstęp dwa dolary).

35 kilometrów na południe od miasta znajduje się Park Narodowy Matobo z unikatowymi, granitowymi wzgórzami, tworzącymi fantazyjnie ułożone sterty głazów. Park zamieszkują między innymi nosorożce, lamparty, żyrafy i hipopotamy. Z Bulawayo nie ma publicznego transportu do Matobo. Lokalne biura podróży, takie jak np. Zulu Safaris oferują wycieczki za 75 dolarów od osoby.

Kantor wymiany walut oraz kafejka internetowa Twitter's Cafe znajduje się w Bulawayo Centre.

Victoria Falls

Wodospad Wiktorii

Victoria Falls, czyli Wodospady Wiktorii, są nie tylko największą atrakcją turystyczną Zimbabwe ale i całej Afryki. Wody rzeki Zambezi spadają z wysokości około stu metrów w głąb kanionu, który przeciska się pod mostem granicznym z Zambią a następnie tworzy spektakularne zygzaki. Wodospad można oglądać z obu stron: zambijskiej i zimbabwe. Po obu stronach obowiązują odrębne bilety (30 dolarów w Zimbabwe, 20 w Zambii, otwarte od 6:00 do 18:00), poza tym przekroczenie granicy w każdą ze stron wiąże się z zakupem wizy. Moim zdaniem, strona Zimbabwe jest ciekawsza ale jeszcze lepiej jest zobaczyć wodospad z obu stron. W porze suchej od strony Zambii niewiele można zobaczyć. W porze deszczowej skąd by nie patrzeć jest zaś tyle wody, że chmury rozbitej w pył wody mocno ograniczają widoki.

Wyjątkową okazją do podziwiania wodospadu są loty widokowe - helikopterem lub motolotnią. Oferowane ceny za piętnastominutowy lot helikopterem to około 150 dolarów, ale łatwo jest znaleźć oferty na ten sam lot za 115 dolarów. Do wszystkich cen trzeba doliczyć 12 dolarów opłaty za przelot nad parkiem narodowym, płatne przed wylotem. Bliżej ziemi i zupełnie innej natury atrakcją są skoki bungee, które obecnie kosztują aż 160 dolarów za skok. Aktualne ceny oraz pozostałe atrakcje Victoria Falls można znaleźć między innymi na stronie Shearwater.


<<< Republika Południowej Afryki
Wkrótce ciąg dalszy: Zambia